Naomi, Orospu, Sevgili: Aslan Zamanı Okuma Serüveni

Şöyle tadı damağımda kalacak aşk dolu bir roman okuyayım istedim yazın göbeğinde. Ağustos gelmiş, sıcaklar basmış, Aslan’daki gezegen yığılımıyla aşk, meşk, keyif, yaratıcılık, ihtişam ve gurur vurguyu bol kepçeden almış.

Arayıp taradım kitapçı raflarını, internet sayfalarını, edebiyat dergilerini. Öldüğünden beri iki kitapta bir okuyageldiğim Gabriel Garcia Marquez’den Benim Hüzünlü Orospularım’ı attım ilk sepete. Arkadan da Tuna Kiremitçi’nin Sonun Geldi Sevgilim’ini. Ama başlangıç ateşini bunlar vermedi. Aslan arketipinden bir yazar mı arasam derken kendimi Junichiro Tanizaki’nin Naomi’siyle başbaşa buldum, 1920’lerin Japonya’sına uzandım.

Naomi

Naomi’yi okurken toplumumuzda ‘first’ kıdemini almış bazı kadınları, onların kocalarını, ataerkil toplumun aşk, ilişki, evlilik, aile üstüne sergilediği zihniyeti, köklü doğu gelenekleriyle tüm dünya üstünde etkin, yenilikçi batı egemenliği üstüne çokça düşündüm.

Onbeş yaşındaki Naomi’yi bir cafede beğenip ‘batı standartlarında’ yetiştirmek üzere yanına alan yirmisekiz yaşındaki Joji’nin hikayesi Naomi. Yetiştirmek demek ‘her anlamda eğitilmek’ demek. İngilizce öğrenmek, müzikle ilgilenmek, dans etmek, beğenilmek, seçkin olmak, sınıf atlamak. Yetiştirme sebebiyse kendine uygun bir eş statüsüne gelecek şekilde bu genç kızı sahiplenmek. Koluna takıp dolaştırabileceği, yanında gururla taşıyabileceği, girdiği ortamlarda kılığı kıyafeti, hali tavrıyla göz kamaştıracak bir kraliçe yaratmak. Aslan arketipinin dokularının nasıl çalıştığını görüyor musunuz? Gurur, ihtişam, gösteriş, lüks. Kraliyet, kraliçelik.

Bu sahiplenici, kızı olduğundan öteye yükseltmeye niyetli tavrının yanında oldukça çocuksu ve naif bir yanı da var Joji’nin. Kendi oyun alanına aldığı bu genç kızı kafasındaki muhteşem genç kadına dönüştürme yolculuğunda Naomi’nin hala kendi oyununun kurallarıyla oynayacağını düşünmesi. Bir kraliçe veya kral başkasının oyun alanında yer alır mı almaz mı, düşünün. O bir soyludur. Merkezdedir. Sadece kendi belirlediği kurallarla, kendi alanında hükmeder, eğlendirir. İstediğini elde edemezse bunu yaratacağı başka seyirci ve izleyici kitlesini bulmasını bilir, öncekine ilgisini yitirir.

Joji’nin lütfederek kendi krallığına aldığı bu minik serçenin kendi kraliçeliğini ve yönetimini ilan etmesiyle -ve bu yönetimde sadakat, cömertlik, aşk, gurur yok; ihanet, aldatma, tahakküm, bencillik var- ormandaki dengeler değişiyor. Kraliçe olan Naomi daha çok istiyor, daha çok, daha çok. Daha çok kıyafet, daha çok lüks, daha çok gezmek, daha çok dans etmek, daha çok eğlence, daha çok erkek, daha çok ilgi, daha çok seyirci. Joji ise Naomi’nin aşkının esiri, kraliçenin oyuncağı oluyor. Ta ki koşulsuz olarak teslimiyet bayrağını indirene dek. Kraliçe gururla Joji’nin krallığına tamamıyla el koyuyor. Kraliyet kocadan karıya geçiyor.

Yukarıda anlattıklarım romana dair sadece kıyıdan köşeden ipucu veriyor. Benim için bu hikayeyi anlamlı kılansa işte tam da bunlar oluyor. Edebiyat çevrelerinde Nabokov’un Lolita’sından önce yazılmış Japon versiyonu diye nitelendiren Naomi bana sıcak bir aşk ve yaz romanından ziyade Aslan’ın dolaştığı güneşli ve gölgeli günlere dair mesajlar iletiyor.

Haliyle bu okuyucu yukarıdaki seçimiyle doymuyor. Hemen akabinde Gabriel Garcia Marquez’in Benim Hüzünlü Orospularım’ına geçiyor. Bu sefer ilişkinin kahramanı iki kişi arasındaki yaş uçurum boyutuna varıyor. Doksanıncı yaş gününde kendine el değmemiş bakire bir kızla beraber olma hediyesi vermek isteyen gazetecinin arzusu, Delgadina’yla tanışmasıyla anlam değiştiriyor. Ondört yaşındaki Delgadina gazeteci her onu görmeye gittiğinde uyuyor. Aşk da meşk de sanki rüyalarda, hayallerde yaşanıyor. Belki de olması gereken oluyor. Aşkın, sevişmenin, fiziksel uyumsuzluk ve çirkinliğin soyutlaşması, ruhsal boyuta taşınmasıyla gerçek aşk o boş tuvali boyuyor. Belki de, yalan ya da gerçek, aşk her yaşta aşk dedirtiyor.

Orospularim

Tabii bu roman da aslında böyle bir hikayeden oluşmuyor. Ama bir Balık olan Marquez her zamanki gibi insanı dünya dışı yerlere götürüp aşkın özlemlere değiniyor. Bunun yanında ölmeye yüz tutacağını düşündüğün bir ihtiyarın yeni yetme bir tazeyle beraber olma isteği son derece dünyevi ve sığ bir nokta gibi geliyor. Okuyucu kendini o özleme ve aşkınlığa doğru bırakıyor. Balık arketipi çalışıyor.

Yine de aradığını hala tam olarak bulamayan okuyucu oyunu son olarak memleketlisinden yana kullanmaya karar veriyor. Yazın başında çıkmış Tuna Kiremitçi romanı Sonun Geldi Sevgilim’i tek seferde fondipliyor. Roman midesinde az biraz gaz, eser miktarda gurultuya sebep oluyor. Sebep hızlı sindirim. Evet, belki de tatil zamanı okunacak roman buymuş diye düşünüyor. Bir çırpıda akıp giden, ara ara güldüren, çizdiği tiplemeler, mekanlar, konular, ilişkilerle ‘var, evet, var böyleleri’ dedirten, öte yandan ‘gerçek değil kardeş, roman bu, roman, roman’ diye okuyucuyu uyandırıp deveye bale pabucu giydiren yazara uzun bir aradan sonra tekrar merhaba diyor. Aklından son olarak şunu geçiriyor. Satır aralarını mı okumalı yazılı satırlarda mı kalmalı.. Takılmayıp boşveriyor. Aslında kaçıyor. Bir Balık’la Balık mı oluyor insan diye kendine sorduruyor.

Sevgilim

Okuyucu artık birinci tekil şahsa dönmeye karar veriyor. Yoksa renkli bir çiçek soyadıyla ünlü kişiyle özdeşleştirileceği için korkuyor.

Aşk, meşk, yaz derken Aslan döneminin sonlarına doğru ilerliyoruz. Bitmeden bu arketipe dair bir yazar daha gider diyerek ortak seçim yapıyoruz. Dört kişi Aldous Huxley’den Cesur Yeni Dünya’yı okumaya başlıyoruz. Distopya-ütopya dünyasına dair bir Aslan’dan nasıl bir evren çizilecek merakla bekliyoruz.

Merak kediyi öldürür mü? Az birazdan.

…..

Naomi / Junichiro Tanizaki / 263 sayfa / Jaguar Kitap / Yazar : Aslan

Benim Hüzünlü Orospularım / Gabriel Garcia Marquez / 94 sayfa / Can Yayınları / Yazar: Balık

Sonun Geldi Sevgilim / Tuna Kiremitçi / 234 sayfa / April Yayıncılık / Yazar: Balık

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s