Belki Gölgeler ve Hayaller Şehrinde Kalınca, Belki Anne Tut Elimi Deyince

Belki de her okuduğumuzu yazamayız. Beğenmediğimizden değil, üstümüzde bıraktığı tortudandır. Yazmamak üstüne bir okuma olur belki. Sadece içte tutmak, paylaşmamak içindir. Ya da çok basittir. Tembelliktendir. Üşengeçliktir, kaçıştır, saklanmadır. Acımadı ki, değmedi ki demektir.

İki tane bitirilip yazılmamış kitap bakıyor bana karşıdan. Neden yazmıyorum, ne bekliyorum? Geçen hafta ucundan değdiğim ‘yazarın infiali‘ meselesinin etkisi olabilir mi? Belki. Öte yandan olay yeni, zaman geçmiş oysa kitaplar biteli. Merkür geriler, yöneticisi olduğu İkizler’e geçmişken yazıp paylaşmak vakti gelmiş midir ki? Bu yazının temeli ‘belki’ cümleleri. Gerileyen iletişim gezegeniyle dediklerimden bile emin olamıyorum sanki.

Düşünüp taşınıp iki benzemez kitabın ortak noktalarını çıkardım.

Kaçış. Saklanış. İnkar.

İşte neden yazmadığımın sebepleri. Hikayelere girmiş, orda kalmışım gibi.

Şimdi, tamamıyla kişisel beğeni hakkımı kullanarak ikisini de yazıya dökme vakti.

Gölgeler ve Hayaller Şehrinde

20. yüzyılın başında, II. Meşrutiyet ilanı sırasında geçen roman, babası Türk annesi Fransız Franck Fuat’ın, arkadaşı Alex’e yazdığı mektuplardan oluşuyor. Fuat çocukken, annesi ve ablasıyla İstanbul’da yaşıyor. Osmanlı Devleti’nin karışık dönemleri ve şehir baskınlarının hayati boyuta gelmesiyle Paris’e kaçıyor. İlk kaçış bu. Fiziksel. Dokuz sene boyunca Fransa’da bir Fransız gibi eğitilir, düşünür, yaşarken Türk kimliğini yok sayıyor, bu ‘barbar’ ırkı inkar ediyor. İkinci kaçış bu. Kimliksel. Kader ağlarını örüyor ve Osmanlı’daki özgürlük hareketini, II. Meşrutiyeti yerinde izleyip Fransa’da bir gazeteye raporlamak üzere dokuz sene sonra İstanbul’a geri dönüyor. Fuat başka nelerden kaçıyor? Aşkından mı? Korkularından mı? Babasından mı? Gerçeğinden mi? Kendinden mi? Soruların cevapları Osmanlı tarihinin önemli dönemlerinden birinin manzarası eşliğinde satır aralarından çıkıyor. Yoksa asıl kaçış Osmanlı Devleti’nin çoktan çizilmiş kendi kaderi mi oluyor?

Sevdim
Fuat. Yarı Türk yarı Fransız, ikiye bölünmüş kimliğiyle gündemimize dair birçok ipucu veriyor. Yüzünü nereye dönme meselesine. Doğuya mı, batıya mı, köklerine mi, özüne mi?
Detaylar. ‘Doğu’da su kahveden önce içilir, Batı’daysa tam tersi, kahveden sonra..’ s.255
Gözlemler. ‘Ah bu İngilizler! Charles’ın sesinde öyle ince bir alay vardı ki..varla yok arası. Hem ciddi hem müstehzi..’ s.115
M.F.A. Babasının hayalini arayan Fuat’a karşılık M.F.A. oğlu belki onu duyar ümidiyle sesleniyor. ‘Ne olur ne olmaz kaygısıyla tercümenin başına bu ibareyi yazma ihtiyacı duydum. Eğer ki ben öldükten sonra sevgili oğlum bu tercümeyi bulursa gereğini yapsın diye..’ s.12

İsterdim
M.F.A.’dan bir kapanış.

Murat Gülsoy / Gölgeler ve Hayaller Şehrinde / 300 sayfa / Can Yayınları

Gölgeler ve Hayaller Şehrinde

Anne, Tut Elimi!

12 yaşında, konuşmamaya karar vermiş, Yengeç kız Ceren’in hikayesi. Konuşmamasının sebebi bilmediğinden değil, konuşmamayı seçtiğinden. Ceren’in ilk kaçışı bu. Konuşmak. Halbuki öylesine geveze ki kendine, içine, kafa sesine. Hayat ona ağır, fazla, yoğun, çok. İkinci kaçışı tam da bu. Hayat. Onun isteği ana rahmine, kozaya dönmek, orda beslenip bakılmaya devam etmek. Halbuki hayat acımasız, başlangıca dönmek imkansız. Büyümesi, devam etmesi gerekiyor Ceren’in. Hem de daha çocukken, küçücükken, birden. O, rüyalarında bildikleri, bilinçaltında gördükleriyle büyüyor. Ama kendi için değil, öteki için. Büyük bir küçük çocuk Ceren, hayat yolculuğunda bütün geçmişin yükünü sırtında taşıyarak ilerleyen.

Sevdim
Geri sayım. 3-2-1-0.
Mesajlar. ‘Babamsın’, ‘Korkma’, ‘Beni sevme’.
Monolog-diyaloglar. ‘Sana sorduğum sorulara kendim de cevap vermem lazım, di mi? Çünkü ben sana birşey sorunca sen de aynı soruyu bana sorarsın..’ s.46

İsterdim
Ceren’in sesini duymak.

Uygar Şirin / Anne, Tut Elimi! / 209 sayfa / Kırmızı Kedi Kitap

Anne Tut Elimi

Belki de sonunda ‘Gölgeler ve Hayaller Şehri’ İstanbul’da yaşarken kaçmamış, belki de ‘Anne, Tut Elimi’ derken konuşmayı inkar etmemişimdir.

Belki de.

Kimbilir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s