Dolunay’ın Meyvesi, Zeus’un Kibiri

Yaptığın işte iyi olmanın kriteri nedir? Kazanç? Para? Mevki? Unvan? Ödüllendirilme? Prestij? Saygınlık? Bilinirlik? İlerleme? Üretim?

Sanırım hepsi dünyevi meselelerde bu tanım altına dahil edilebilir. İster bir iş adamı olun, ister yazar, ister girişimci, ister esnaf. İşinde, mesleğinde iyi olmanın insana kattığı ‘ne’ kısmı, o insanın illa ‘nasıl’ olduğunu tanımlamıyor. ‘Ne’ kısmı bilgidir, objektiftir, rasyoneldir, belli sınırlar çerçevesinde tanımlanır, uygulanır. ‘Nasıl’ kısmı ise anlamdır, tavırdır, usluptur, yaklaşımdır, kişiseldir, sübjektiftir, sınırları, felsefesi kişi tarafından tanımlanır, öyle anlamlanır.

Cuma sabahı Yay burcunda oluşan Dolunay işte bu karşıtlığın meyvesini verdiği bir zamandı. Yay’daki Ay’la kendimizi anlamlı bir şeyler yaptığımız, hayat felsefemizi ortaya koyduğumuz, bilgeliğimizi konuşturduğumuz, vizyonumuzu paylaştığımızda iyi hissederken, karşısında İkizler’de yer alan Güneş ise bize ruhun rasyonel akılla, bilgiyle, iletişimle kendimizi tatmin edeceğimizi ifade ediyordu. Bir tarafta bilgi, ‘ne’, öteki tarafta ise anlam, ‘nasıl’. Dolunay’ın yöneticisi Jüpiter Yengeç’te bu anlamı şefkatli bir şekilde besleyip büyüteceğimiz, kol kanat gereceğimiz alanlarda olduğuna işaret ederken, Güneş’in yöneticisi Merkür Yengeç’te retroda bilgisel iletişimde duygusallığın, sübjektifliğin ve yanlış anlaşmaların olası olduğunun işaretçisiydi. Kaldı ki Mars-Plüton arasında keskinleşen sert açı kalıplarına vesaire girmiyorum çünkü esas amacım Dolunay analizi değil, amma ve lakin konu bizzat Dolunay’la ilgili. Zamanlama manidar.

Dolunaylar öyle zamanlar ki, tam da o dönem temsil ettikleri temaları gözümüze soka soka getirebiliyorlar. ‘Ayın meyvesi bu. Al dene. Sulu sert lezzetli mi, çürük çarık ekşi mi?’ diyorlar. Tadına bakıp hapır şupur yemek ya da ayy bu ne deyip bir kenara bırakmak da Dolunay’ın karar zamanı olduğunu ifade ediyor.

Dolunay’ın öncesine denk gelen hafta tam da bu ne-nasıl temasını bizzat tecrübe etmeme sebep olan iki olay yaşadım. İkisi de kitaplar, okumak, yazmak, iletişimle, ne ve nasılla alakalı. İkizler-Yay aksı, tam Dolunay teması.

Geçenlerde okuyup kişisel yorumumu burda, blogumda kaleme aldığım Alper Canıgüz’in Cehennem Çiçeği kitabına dair analizim, yayıncısı tarafından Twitter’da farkedildi ve RT edildi. Bu sayede yayınlamamdan sonra farklı profilden okuyuculara, takipçilere kapım açıldı. Analizim elbette ki özneldi, astrolojiden yola çıkıp mitolojiyle beslenen bir bakış açısıyla anlamlanıyordu. Kitabın detaylarına çok girmesem de beğenim ortadaydı. Ben yayınevinin burdaki tutumunu ‘ne’ kısmına odaklı olarak yorumladım. Benim görüşüm kişiseldi, onların tutumu objektifti. Yorumsuz olarak yazımı paylaştılar, böyle de bir görüş var kısmında durdular.

Hemen akabinde ise, takip ettiğim çok yazarlı, kitaplara odaklı ortak blog olan Bibliyomanyaklar sayesinde bunun tam zıttı bir durumun ortasında kaldım. İsmini ve eserini paylaşmak istemediğim (arzu ederseniz sizin Bibliyomanyaklar üzerinden ulaşabileceğiniz) bir yazarın bu sene ödülle onurlandırılmış bir eseri üzerine yazılan kişisel eleştirisini okudum. Blog yazarının kitapla ilgili pek tatmin olmadığını ve bunun sebeplerini net algılamamla birlikte, kendisine neden böyle bir eserin ödül almış olabileceğine dair bir fikri olup olmadığını sordum. Soru nedir? ‘Ne’ kısmı. Soruyu soruş şekli nedir? ‘Nasıl’ kısmı. Benim nasılım ‘sence neden böyle’ idi.

Üstünden iki gün geçen bu yazışma üstüne yine Bibliyomanyaklar’dan yazara açık bir mektup yazıldığını, eleştiri yazısında görüşleriyle ilgili kendilerini savunmak durumunda kaldıklarını, bunun sebebinin de yazar tarafından kişisel saldırıya uğradıklarını şok içinde anladım. Birkaç arama tarama sonrasında benim blog yazarına yönelttiğim ödülle ilgili sorunun yazarda bir infiale sebep olduğunu, soruma kendisinin şahsen cevap verdiğini, cevabının saldırgan, küstah ve kibirle üst oktavdan sosyal mecraya saçıldığını görünce ikinci şoku yaşadım. Benim sorum sadece bir kıvılcımdı belli ki. Esas sorun blogdaki eleştirideydi çünkü yazarın eseri birtakım kim olduğunu bilmeyen fütursuzlar tarafından analiz edilmiş, beğenilmemiş, üstelik kendi takipçileri tarafından desteklenmişti. Böyle topluluklar ancak niteliksiz ‘sürü’ler olabilirdi. Bunlar benim sözcüklerim değil tahmin edersiniz.

Ben ne yaptım? Yazarın doğum tarihini araştırdım. Sonra da o yazışma anının haritasına baktım. Evet, astroloji. Yine. Cevap her zaman orda var. Bakmasını bilirsek. Suçlu bulmak için değil, anlamak için. Anlamak ve anlamlandırmak. Bu temalar da Yay, Cuma günkü Dolunay.

Haritalardan cevabımı aldım. Net. Dolunay’ın nasıl tetiklediğini de. Diyecek birşeyim yok. Kendisinin kitabını eleştirmeye ‘cüret’ edenlerin bir adım ötesine geçip yazarın bizzat kendisini analiz etmeye, hele hele buralara dökmeye yeltenecek değilim. ‘Ne’ kısmında kalmayı tercih ediyorum.

Dolunay’ın yöneticisi Jüpiter’in gölgelerinden biri kibir. Tahakküm eden, fanatizme yatkın, üstten konuşan, bu ne cüret diye hönküren yüceler yücesi yüksek akıl. Her şeyi abartmaya, büyütmeye müsait. Gölgeyi büyütmek bu olsa gerek.

Jüpiter mitolojide Zeus. Olimpos’ta yaşıyor ve tanrılar tanrısı olarak anılıyor. İnsan kendini Zeus sanıyorsa ona bir dünyalı hangi hak ve hukukla karşı gelebilir ki? Haddini bilmeyene dünyaya inmiş Zeus böylece haddini bildiriyor.

İkizler ne alanını, Yay ise nasıl kısmını yönetiyor. Bu hepimizin haritasında, mayasında, mizacında bulunuyor. Ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz diyor ya eskiler. Dolunay işi de lafı da gün gibi ortaya çıkarıp tepsiye koyuyor. Başarılı olmakla nasıl davranacağını bilmenin birbirine denk olmadığını bir kere daha ispatlıyor. İnsana düşen ise hem ‘ne’yi, hem de ‘nasıl’ı dengeli bir şekilde bütünlemek oluyor.

Zeus bu arada bize tepeden kıs kıs gülüyor.

One Reply to “Dolunay’ın Meyvesi, Zeus’un Kibiri”

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s